راهنمای گردشگری کیست و چگونه تورلیدر شویم؟
راهنمای گردشگری فقط همراه مسافران یا معرفیکننده جاذبهها نیست؛ او مفسر میراث، مدیر تجربه گردشگر و حلقه ارتباط میان مسافر، مقصد و جامعه میزبان است. در این راهنمای جامع، با تفاوت راهنمای گردشگری، تورلیدر و راهنمای محلی، وظایف هرکدام، انواع راهنمایان، شرایط ورود به حرفه، دورههای موردنیاز، مراحل دریافت کارت، بازار کار و مسیر پیشنهادی مؤسسه آوای فطرت برای حرفهایشدن آشنا میشوید.
- راهنمای گردشگری کیست و چگونه میتوان وارد این حرفه شد؟
- راهنمای گردشگری کیست؟
- تفاوت راهنمای گردشگری، تورلیدر و راهنمای محلی
- چرا راهنما یکی از مهمترین عوامل کیفیت سفر است؟
- انواع راهنمایان گردشگری در ایران
- وظایف راهنمای گردشگری قبل، حین و بعد از تور
- چه کسانی برای حرفه راهنمای گردشگری مناسباند؟
- مهارتهای ضروری یک راهنمای گردشگری حرفهای
- دورهها و مدارک موردنیاز برای راهنمای گردشگریشدن
- مراحل ورود به حرفه راهنمای گردشگری
- بازار کار راهنمای گردشگری
- درآمد راهنمای گردشگری چگونه تعیین میشود؟
- مزایای حرفه تورلیدری
- دشواریها و واقعیتهای شغل تورلیدری
- اشتباهات رایج راهنمایان تازهکار
- تجهیزات ضروری راهنمای تور
- رویکرد آموزشی آوای فطرت در تربیت راهنمایان گردشگری
- پرسشهای متداول درباره راهنمای گردشگری و تورلیدری
- جمعبندی
- دوره های تورلیدری آوای فطرت
راهنمای گردشگری کیست و چگونه میتوان وارد این حرفه شد؟
راهنمای گردشگری فردی آموزشدیده و آگاه است که گردشگران را در یک مقصد، مسیر یا جاذبه هدایت میکند و با تفسیر درست میراث تاریخی، فرهنگی، طبیعی و اجتماعی، به آنان کمک میکند مقصد را عمیقتر بشناسند. این حرفه، فقط به بیان اطلاعات محدود نیست؛ راهنما باید بتواند اطلاعات معتبر را به روایتی قابلفهم تبدیل کند، گروه را مدیریت کند، به نیازهای گردشگران پاسخ دهد، از میراث و جامعه میزبان حفاظت کند و در شرایط پیشبینینشده تصمیم مناسبی بگیرد.
برای ورود حرفهای به این حوزه در ایران، باید دوره آموزشی مصوب شده را در یک مؤسسه مجاز آموزش گردشگری سپری کرد، آموزشهای نظری و عملی را گذراند، در آزمونهای مربوط پذیرفته شد و مراحل دریافت گواهینامه پایان دوره و کارت راهنمای گردشگری را طی کرد.
داشتن کارت راهنمای تور، پایان مسیر نیست؛ بلکه این تجربه میدانی، مطالعه مستمر، تمرین روایتگری، شناخت مقصد، اخلاق حرفهای و کسب تخصص است که یک راهنمای تازهکار را به راهنمای حرفهای و قابل اعتماد تبدیل میکند.
راهنمای گردشگری چه کاری انجام میدهد؟
راهنمای گردشگری (یا همان تورگاید)، مفسّر مقصد و تسهیلگر تجربه سفر است؛ در حالی که تورلیدر یا سرپرست تور بیشتر بر اجرای برنامه، هماهنگی خدمات و مدیریت گروه در طول سفر تمرکز دارد. در بسیاری از تورها ممکن است یک نفر هر دو نقش را بر عهده بگیرد، اما وظایف و مهارتهای این دو جایگاه کاملاً یکسان نیست.
راهنمای گردشگری کیست؟
راهنمای گردشگری کسی است که گردشگران را در بازدید از یک شهر، منطقه، مسیر یا جاذبه همراهی میکند و اطلاعات معتبر و قابل فهمی درباره تاریخ، فرهنگ، طبیعت، معماری، آداب، شیوه زندگی و ویژگیهای مقصد در اختیار آنان قرار میدهد.
وظیفه راهنما فقط انتقال محفوظات نیست. یک راهنمای حرفهای باید بداند:
- چه اطلاعاتی را بیان کند؛
- اطلاعات را چگونه برای مخاطبان مختلف توضیح دهد؛
- میان واقعیت تاریخی، روایت محلی، افسانه و دیدگاه شخصی تفاوت بگذارد؛
- چگونه توجه گردشگران را حفظ کند؛
- چگونه از طولانیشدن یا پراکندگی توضیحات جلوگیری کند؛
- چگونه به پرسشهای دشوار پاسخ دهد؛
- چه زمانی سخن بگوید و چه زمانی اجازه دهد گردشگر محیط را تجربه کند؛
- چگونه میان رضایت گردشگر، حفاظت از میراث و احترام به جامعه میزبان تعادل برقرار کند.
به همین دلیل، راهنمای گردشگری را میتوان مفسّر مقصد، تسهیلگر تجربه سفر و واسطه میان گردشگر و جامعه میزبان دانست.
راهنما از یک سو باید مقصد را بهدرستی بشناسد و از سوی دیگر، مخاطب را درک کند. ممکن است توضیح مناسب برای یک گروه دانشآموزی، برای گردشگران خارجی یا گروهی از پژوهشگران مناسب نباشد. راهنمای حرفهای اطلاعات یکسان را متناسب با سن، زبان، انگیزه، دانش قبلی، زمان در اختیار و علایق هر گروه تنظیم میکند.
راهنما، سخنران یا دانشنامه متحرک نیست
یکی از تصورات نادرست این است که راهنمای خوب باید بدون توقف صحبت کند و انبوهی از تاریخها، نامها و اطلاعات را به خاطر بسپارد. حافظه و دانش اهمیت دارند، اما راهنمای موفق کسی نیست که بیشترین اطلاعات را بیان کند؛ بلکه کسی در راهنمای تور بودن موفق است که درستترین، مفیدترین و متناسبترین اطلاعات را در بهترین زمان و با جذابترین شیوه ارائه دهد.
هدف نهایی راهنما بودن این نیست که گردشگر پس از بازدید، فهرستی از تاریخها را به خاطر بسپارد. بلکه راهنما باید کمک کند تا گردشگر:
- اهمیت یک مکان را درک کند؛
- رابطه بنا یا جاذبه با زندگی مردم را بفهمد؛
- نسبت به مقصد احساس احترام و کنجکاوی پیدا کند؛
- تجربهای منظم، ایمن و معنادار داشته باشد؛
- با خاطرهای روشن و قابل روایت از سفر بازگردد.
تورلیدر یا سرپرست تور کیست؟
اصطلاح «تورلیدر» در زبان عمومی گردشگری ایران گاهی برای هر نوع راهنمای تور به کار میرود؛ اما در تفکیک حرفهای، تورلیدر یا سرپرست تور بیشتر مسئول همراهی گروه و اجرای برنامه سفر از آغاز تا پایان است.
تورلیدر باید اطمینان حاصل کند که خدمات و برنامههایی که برای تور در نظر گرفته شدهاند، تا حد امکان مطابق برنامه اجرا میشوند. از جمله:
- حرکت گروه در زمان مقرر؛
- هماهنگی با راننده و وسیله نقلیه؛
- کنترل فهرست مسافران؛
- هماهنگی اقامت و پذیرایی؛
- اطلاعرسانی برنامه روزانه؛
- کنترل زمان توقفها و بازدیدها؛
- ارتباط با راهنمایان محلی؛
- رسیدگی اولیه به مشکلات مسافران؛
- مدیریت تغییرات و تأخیرهای احتمالی؛
- تهیه گزارش اجرای تور.
تورلیدر معمولاً در تمام یا بخش عمده سفر همراه گروه است؛ اما راهنمای مقصد یا راهنمای محلی ممکن است فقط در یک شهر، محوطه، موزه یا جاذبه به گروه ملحق شود و توضیحات تخصصی ارائه دهد.
در بعضی برنامهها، بهویژه تورهای کوتاه یا گروههای کوچک، یک نفر ممکن است هم سرپرست گروه باشد و هم راهنمایی مقصد را انجام دهد. با اینحال، او باید بداند در هر لحظه کدام نقش را ایفا میکند و چه مسئولیتی بر عهده دارد.
تفاوت راهنمای گردشگری، تورلیدر و راهنمای محلی
تفاوت تورگاید و تورلیدر
شاید برای شما سوال باشد که تفاوت بین تورگاید و تورلیدر چیست؟ باید گفت: اصطلاح «تورگاید» معمولاً به فردی اشاره دارد که جاذبه یا مقصد را برای گردشگران معرفی میکند. اما «تورلیدر»، بیشتر مسئول هدایت کلی گروه، اجرای زمانبندی و هماهنگی اجزای سفر است.
برای مثال، در یک تور چندروزه شیراز و اصفهان، سرپرست تور (یا همان تورلیدر) ممکن است از ابتدای حرکت تا پایان سفر همراه گروه باشد. در شیراز، یک راهنمای محلی به گروه ملحق شود و تختجمشید، پاسارگاد یا بافت تاریخی شهر را معرفی کند. سرپرست تور همچنان مسئول زمانبندی، اقامت، پذیرایی و هماهنگیهای گروه است، اما این راهنمای محلی است که مسئول ارائه تفسیر تخصصی مقصد خواهد بود.
بهطور کلی در ایران، وظایف تورلیدر و راهنمای تور، در ایران توسط یک نفر انجام میشود؛ یعنی راهنمای تور هم وظایف یک لیدر تور را انجام میدهد و مدیریت کلان تور را به عهده دارد و هم به عنوان یک مفسّر، راهنمای مسافران میباشد و سایتها و مقاصد گردشگری را برای آنها توضیح میدهد.
البته در سالهای اخیر، شرکتهای گردشگری در ایران که در صدد تمایز ویژه در تورهای گردشگری خود هستند، با بهرهمندی از راهنما و لیدر به صورت مجزا، تلاش میکنند تا کیفیت سفر را برای مسافرانشان در سطح ویژهای بالا ببرند.
تفاوت راهنمای گردشگری و راهنمای محلی
«راهنمای محلی» باید شناخت عمیقی از محدوده فعالیتهای خود داشته باشد؛ اما هر فرد بومی، الزاماً راهنمای حرفهای نیست.
اگرچه بومیبودن یک مزیت مهم است، ولی راهنمای حرفهای علاوه بر شناخت محلی، به مهارتهای ارتباطی، روایتگری، مدیریت گروه، آشنایی با اصول ایمنی و رعایت اخلاق حرفهای نیاز دارد.
وظایف راهنمای محلی؛ بایدها و نبایدها را اینگونه میتوان خلاصه کرد که راهنمای محلی میتواند اطلاعاتی را بیان کند که معمولاً در کتابها وجود ندارد و برای مخاطب جذاب هستند؛ از جمله:
- نامها و اصطلاحات بومی؛
- تغییرات تاریخی محله؛
- خاطرات و روایتهای محلی؛
- شیوه زندگی مردم؛
- آداب و مناسبتها؛
- مسیرهای کمتر شناختهشده؛
- حساسیتهای فرهنگی جامعه میزبان.
با اینحال، راهنمای محلی حتما باید میان روایت شفاهی و اطلاعات مستند تفاوت بگذارد و داستانهای محلی را بهعنوان واقعیت قطعی تاریخی ارائه نکند.
در نظر داشته باشید، که اجرای قانونی تور توسط یک راهنمای رسمی گردشگری صورت میپذیرد و مسئولیت مسافران، حین اجرای برنامه تور نیز به عهدهی ایشان است.
اگر شما به عنوان راهنما در هر مقصد میخواهید از دانش و تجربه راهنمای محلی برای مسافرانتان بهرهمند شوید، حتما باید از مسئولیتهای راهنمای تور نسبت به گروهی که همراشان است آگاه باشید.
چرا راهنما یکی از مهمترین عوامل کیفیت سفر است؟
ممکن است یک مقصد، دارای جاذبههای ارزشمند، هتل مناسب، وسیله نقلیه مطلوب و برنامهریزی دقیقی باشد؛ اما عملکرد نامناسب راهنما، میتواند تجربه گردشگران را تضعیف کند.
البته عکس این حالت نیز ممکن است، یعنی یک راهنمای توانمند میتواند محدودیتها و مشکلات جزئی برنامه را به گونهای مدیریت کند تا تجربهای منظم، آموزنده و لذتبخش برای همراهان خود در سفر بسازد.
راهنمای گردشگری بر چند بخش اصلی تجربه سفر اثر میگذارد:
۱. فهم مقصد
گردشگر ممکن است یک بنا، محوطه تاریخی یا آیین محلی را ببیند، اما بدون توضیح مناسب، نتواند معنای آن را درک کند. راهنما میان آنچه دیده میشود و معنای تاریخی، اجتماعی یا فرهنگی آن ارتباط برقرار میکند.
۲. احساس امنیت
حضور فردی که مسیر، شرایط مقصد، برنامه و امکانات را میشناسد، تا حد بسیار زیادی اضطراب گردشگران را در طول اجرای برنامه کاهش میدهد. به همین جهت، راهنما باید اطلاعات ضروری مورد نیاز را پیش از وقوع مشکل، در اختیار گروه قرار دهد.
۳. مدیریت زمان
برنامهریزی و اجرای نامنظم، میتواند باعث از دسترفتن لذت سفر از جمله نبردن بهرهی کافی از جاذبهها، تأخیر در پذیرایی یا برنامههای بعدی و در نهایت نارضایتی اعضای گروه شود. راهنما باید میان توضیحات، زمان آزاد، عکاسی، استراحت و حرکت گروه، تعادل ایجاد کند.
۴. ارتباط با جامعه میزبان
راهنما باید رفتار مناسب در مقصد را برای گردشگران توضیح دهد و از ایجاد مزاحمت، بیاحترامی، عکاسی نامناسب یا هرآنچه که برای میزبان خط قرمز محسوب شده و یا سبب آسیب به محیط میشود، جلوگیری کند.
۵. حفاظت از میراث
راهنمای حرفهای فقط معرفیکننده میراث نیست؛ راهنما میبایست در حین اجرا، گردشگران را به رعایت اصول حفاظت از بناها، طبیعت، آیینها و زندگی جامعه محلی دعوت کند.
۶. شکلدادن به تصویر مقصد
برای بسیاری از گردشگران خارجی، راهنما یکی از نخستین افرادی است که در مقصد با او گفتوگوی مفصل دارند. دقت، انصاف، ادب، صداقت و شیوه پاسخگویی راهنما میتواند بر عمق نگاه گردشگر به یک شهر یا حتی یک کشور تأثیر زیادی بگذارد.
یک راهنمای حرفهای تأثیر مستقیم بر میزان رضایتمندی گردشگر از یک سفر دارد. راهنما میتواند با مدیریت خود در بحرانها و یا شرایط ویژه، خاطرهای خوب برای مسافرانشان خلق کند، از سوی دیگر راهنمای غیرحرفهای، میتواند ایدهآل ترین سفرها را با عدم مدیریت و توانمندی در اجرای تور، به خاطرهای ناخوش برای مسافران مبدل سازد.
انواع راهنمایان گردشگری در ایران
تا چندی پیش، دورههای آموزشی راهنمایان گردشگری در ایران بر اساس حوزه تخصصی گردشگری برگزار میشد. مهمترین این دورهها شامل دوره راهنمای ایرانگردی و جهانگردی (تاریخی–فرهنگی) و دوره راهنمای طبیعتگردی (اکوتوریسم) بود. هر یک از این دورهها مهارتهای تخصصی موردنیاز برای هدایت گردشگران در حوزههای تاریخی، فرهنگی یا طبیعت را آموزش میداد و متقاضیان پس از گذراندن دوره و موفقیت در آزمون جامع، مجوز فعالیت در همان گرایش را دریافت میکردند.
با اجرای آییننامه جدید وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، ساختار آموزش و صدور مجوز راهنمایان گردشگری تغییر کرده است.
در نظام جدید، دورههای تخصصی پیشین جای خود را به دو عنوان راهنمای گردشگران داخلی و راهنمای گردشگران بینالمللی دادهاند. در این شیوه، مبنای آموزش دیگر نوع جاذبه (تاریخی یا طبیعی) نیست، بلکه نوع مخاطب و حوزه فعالیت راهنما است. راهنمای گردشگران داخلی برای همراهی و هدایت گردشگران ایرانی آموزش میبیند و راهنمای گردشگران بینالمللی علاوه بر دانش تخصصی گردشگری، باید توانایی برقراری ارتباط با گردشگران خارجی و تسلط به زبان خارجی را نیز داشته باشد.
این تغییر با هدف یکپارچهسازی نظام آموزش، افزایش کیفیت خدمات گردشگری و پاسخگویی بهتر به نیازهای صنعت گردشگری کشور انجام شده است.
انواع راهنمایان گردشگری در ایران را میتوان براساس نوع کارتی که دریافت می کنند به 3 دسته تقسیم کرد:
۱. راهنمای گردشگران داخلی:
راهنمای گردشگران داخلی افرادی هستند که دوره عمومی راهنمای گردشگری را سپری کرده و موفق به قبولی و احراز شرایط برای کسب مجوزهای لازم جهت اجرای تورهای داخلی شدهاند.
دارندگان کارت راهنمای گردشگران داخلی، مجاز به برگزار کردن تورهای داخلی با موضوعات تاریخی فرهنگی و طبیعتگردی هستند.
۲. راهنمای گردشگران بین المللی:
افرادی که علاقهمند به همراهی با توریستهایی که وارد کشور میشوند هستند و یا میخواهند تورهای خارج از کشور برگزار کنند، میبایست دوره راهنمای گردشگران بینالمللی را شرکت کرده و کارت بینالمللی خود را دریافت نمایند.
۳. راهنمای گردشگری تخصصی:
افرادی که کارت راهنمای تور خود را چه در زمینه داخلی و چه در زمینه بینالمللی دریافت کرده باشند، میتوانند با شرکت در دورههای تخصصی، به عنوان راهنمای متخصص برنامههای ویژه برگزار نمایند و در موضوعات خاص فعالیت کنند.
حوزههای تخصصی فعالیت راهنمایان
- فرهنگی و تاریخی
- طبیعتگردی
- زمینگردشگری
- ادیان و زیارت
- سلامت
- ورزشی
- کودک و نوجوان
- موزه و سایت
- گردشگری خوراک و سایر تخصصها
نقشهای اجرایی راهنما در یک تور
- راهنمای مقصد:
راهنمایی که در شهر مقصد با تور همراه میشود و اجرای برنامه سفر در آن شهر را بر عهده دارد. - راهنمای محلی:
راهنمای محلی در یک شهر، روستا، منطقه یا محدوده جغرافیایی مشخص فعالیت میکند و شناخت او از زندگی مردم، مسیرها، آداب، ظرفیتها و حساسیتهای محلی میتواند تجربه گردشگران را غنیتر کند. این دسته از راهنمایان عموما اطلاعات جزئیتری از موارد فوق را به مخاطبان خود ارائه میکنند که برای مسافران، جدید و تازه است. - راهنمای همراه:
راهنمای همراه «تورگاید» فردی است که از آغاز تا پایان سفر همراه گردشگران بوده و وظیفه اصلی او راهنمایی، اطلاعرسانی، روایتگری و ایجاد تجربهای مطلوب برای مسافران است. - سرپرست تور:
سرپرست تور «تور لیدر» مسئول مدیریت اجرایی، هماهنگی و نظارت بر کل عملیات تور است و نماینده برگزارکننده یا آژانس محسوب میشود. - راهنمای سایت یا موزه:
این راهنما در یک موزه، بنای تاریخی، محوطه باستانی، مجموعه مذهبی یا جاذبه مشخص حضور دارد. دانش تخصصی، توانایی انتخاب اطلاعات و تنظیم مدت بازدید برای او اهمیت زیادی دارد.
برای دریافت اطلاعات تخصصی در مورد سایت مورد بازدید، همراهی راهنمای تخصصی لازم و ضروری است.
تخصص میتواند یکی از مهمترین عوامل تمایز یک راهنما در بازار کار باشد.
وظایف راهنمای گردشگری قبل، حین و بعد از تور
وظایف راهنما پیش از اجرای تور
باید دانست که برنامه تور، پیش از رسیدن گردشگران به نقطه آغازین و محل تجمع گروه آغاز میشود. راهنمای حرفهای باید قبل از شروع برنامه، آمادگی کافی داشته باشد. مهمترین اقداماتی که پیش از تور باید انجام شوند عبارتاند از:
- مطالعه دقیق برنامه سفر و خدمات فروختهشده؛
- شناخت ویژگیهای افراد حاضر در گروه؛
- بررسی تعداد نفرات، سن و نیازهای ویژه مسافران؛
- مطالعه دوباره اطلاعات مقصد؛
- بررسی ساعت فعالیت جاذبههایی که مورد بازدید واقع خواهند شد؛
- آگاهی از محدودیتهای عکاسی، پوشش یا ورود در سایت های مورد بازدید؛
- بررسی پیشبینی آبوهوای شهرهای مقصد؛
- شناخت مسیر اصلی و مسیر جایگزین سفر؛
- هماهنگی با راننده، مجری و راهنمایان محلی؛
- آمادهکردن شمارههای ضروری و لازم در سفر؛
- آمادهسازی وسایل و مدارک متناسب نوع سفر و مسافران؛
- تنظیم زمان تقریبی توضیحات و توقفهای هر سایت؛
- پیشبینی پرسشهای احتمالی گردشگران درباره جاذبهها؛
- بررسی اخبار مربوط به مقصد؛
- حضور بهموقع در محل آغاز برنامه و پیش از حضور مسافران.
راهنما نباید صرفاً با تکیه بر تجربه قبلی و بدون مطالعه وارد تور شود؛ ساعت بازدید، شرایط مسیر، مقررات اماکن و وضعیت خدمات ممکن است به صورت دورهای تغییر کرده باشند.
وظایف راهنما هنگام اجرای تور
در طول اجرای برنامه سفر و تور، راهنما باید همزمان به محتوایی که ارائه میدهد، زمانبندی برنامه و پرهیز از بی نظمی، امنیت گردشگران، رفتار اعضای گروه و کیفیت تجربهای که از برنامهها دریافت میکنند توجه کند.
وظایف اصلی راهنما در حین اجرای تور عبارتاند از:
- خوشامدگویی و معرفی خود به مسافران؛
- تشریح برنامه سفر و مقررات ضروری که باید رعایت شوند؛
- شمارش و کنترل اعضای گروه؛
- ارائه توضیحات روشن و مستند درباره جاذبهها؛
- تنظیم سرعت حرکت متناسب با همه افراد گروه؛
- پاسخگویی محترمانه به پرسشهایی که مطرح میشود؛
- کنترل زمان بازدید از سایتها؛
- توجه به کودکان، سالمندان و افراد دارای نیاز ویژه؛
- جلوگیری از پراکندگی یا گمشدن اعضای گروه؛
- هماهنگی مستمر با عوامل اجرای تور؛
- حفظ آرامش در شرایط غیرمنتظره و مدیریت بحران؛
- احترام به جامعه میزبان؛
- تذکر درباره حفاظت از آثار و طبیعت؛
- خودداری از بحثهای تنشآفرین و اظهارنظرهای غیرمستند؛
- ثبت مشکلات مهم برای گزارش نهایی به آژانس.
وظایف راهنما پس از پایان تور
پایان برنامه گروهی، پایان مسئولیت حرفهای یک راهنما نیست. پس از اجرای دقیق و منضبط برنامه سفر، بهتر است اقدامات زیر انجام شود:
- اطمینان از دریافت صحیح خدمات تا پایان سفر؛
- خداحافظی مناسب با گردشگران حاضر در برنامه؛
- دریافت بازخورد از برنامه اجرا شده و موارد مرتبط با آن؛
- گزارش مشکلات، تأخیرها و حوادث احتمالی که در سفر با آن مواجه بوده؛
- ثبت نکات قابل اصلاح و ارائه به آژانس؛
- تسویه امور واگذارشده به راهنما طبق توافق؛
- بررسی و اعلام میزان تحقق برنامه؛
- اصلاح اطلاعات جاذبه ها و سناریوی روایت برای اجراهای بعدی؛
- نگهداری مدارک مورد نیاز جهت استفاده به عنوان سوابق حرفهای اجرای تور.
چه کسانی برای حرفه راهنمای گردشگری مناسباند؟
علاقه به سفر برای ورود به حرفه راهنمای گردشگری مفید است، اما کافی نیست. تورلیدری در نگاه اول شغلی جذاب و پرتحرک به نظر میرسد، ولی در عمل با مسئولیت، خستگی، بینظمی زمانی و شرایط پیشبینینشدهای همراه است که ممکن است همه افراد پذیرای آن نباشند.
افراد مناسب این حرفه معمولاً باید ویژگیهای زیر را داشته باشند:
علاقه به یادگیری مستمر
دانش راهنما هیچگاه کامل نمیشود. یافتههای تاریخی، مقررات، اطلاعات مقاصد، مسیرها و انتظارات گردشگران همواره تغییر میکنند. کسی که مطالعههای مرتبط با این حرفه را پس از پایان دوره آموزشی خود کنار بگذارد، بهتدریج از استانداردهای حرفهای فاصله میگیرد و شرایط رقابت را از دست میدهد. بنابراین باید بگوییم که راهنما باید روحیه یادگیری مادامالعمر داشته باشد.
توانایی ارتباط با افراد مختلف
یک راهنما در برنامههایی که اجرا میکند با گردشگرانی از سنین، فرهنگها، شخصیتها و سطوح دانشی متفاوت روبهرو میشود. بنابراین بسیار مهم است که راهنما روحیه اجتماعی بالایی داشته باشد تا در ارتباطگیری با افراد مختلف دچار مشکل نشود و در اجرای برنامه بتواند اعتماد و همکاری اعضای گروه را جلب کند
صبوری و کنترل هیجان
تأخیر، اعتراض، خستگی مسافران، تغییر آبوهوا، بستهشدن یک جاذبه یا خرابی وسیله نقلیه ممکن است در سفر رخ دهد. افراد صبور، در حین بروز مشکلات با توانایی کنترل کردن احساسات مبتنی بر هیجان خود و دیگران تا حد زیادی میتوانند از بروز تنشهای احتمالی جلوگیری کنند.
مسئولیتپذیری
مسئولیتپذیری یکی از مهمترین ویژگیهای شخصیتی یک راهنمای گردشگری است، به همین دلیل، بیدقتی راهنما در ساعت حرکت، شمارش افراد گروه و یا اعلام مقررات مقصد میتواند تنشهای جدی بین راهنما و مسافر را در پی داشته باشد.
مسافر باید بتواند به اطلاعات، زمانبندی و تصمیمهای راهنمای خود در طول سفر اعتماد کند.
گوش دادن فعال و همدلی
راهنمای خوب، فقط خوب صحبت نمیکند بلکه خوب هم میشنود. او باید پرسشها، نگرانیها و بازخوردهای گردشگران را خوب بشنود و سپس با رعایت احترام پاسخ دهد.
گوشدادن فعال به حرفهای دیگران توسط راهنما، معمولا بخش زیادی از مسئله را حل میکند و احساس دیده شدن و رفع نیاز نیز به فرد مقابل میدهد.
آمادگی جسمی و روانی
ایستادن طولانی، پیادهروی، سفرهای زودهنگام، بازگشت دیرهنگام و کار در تعطیلات بخشی از واقعیت این شغل است. آمادگی جسمی و مراقبت از سلامت روان اهمیت زیادی دارد. یک راهنما باید متناسب با برنامههای کاری خود، فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی منظم داشته باشد. تا در حین اجرای برنامه با خستگی مفرط یا آسیب بدنی مواجه نشود. همچنین برنامهای برای تخلیه روحی و آسودگی ذهنی خود در زمان استراحت داشته باشد.
انعطافپذیری
یکی از واقعیتهای سفر این است که همه تورها مطابق برنامه پیش نمیروند. راهنمای حرفهای باید بتواند بدون برهمزدن هدف اصلی سفر و آرامش مسافرین، برنامه را با شرایط جدید هماهنگ کند.
چه کسانی ممکن است در این حرفه با مشکل روبهرو شوند؟
با توجه به نکاتی که تا اینجا گفته شد باید بدانیم که این حرفه ممکن است برای افرادی با روحیات زیر دشوار و خسته کننده باشد:
- از ارتباط مداوم با مردم بهشدت خسته میشوند؛
- تحمل ایجاد تغییر در برنامه را ندارند؛
- در برابر نقد یا شکایتی که میشود،بهسرعت واکنش احساسی نشان میدهند؛
- به مطالعه مستمر علاقهای ندارند؛
- مسئولیت اشتباههای خود را نمیپذیرند؛
- توانایی تفکیک اطلاعات قطعی از برداشت شخصی را ندارند
- فقط بهدلیل تصور سفر رایگان وارد این حوزه میشوند؛
- با کار در روزهای تعطیل یا ساعات نامنظم مشکل جدی دارند.
وجود بعضی از این موارد به معنای نامناسببودن قطعی فرد نیست. زیرا بسیاری از مهارتها با تمرین، آموزش و کسب تجربه تقویت میشوند؛ اما داوطلب باید پیش از انتخاب حرفه، واقعیتهای آن را بشناسد و با نقاط مثبت و منفی یک حرفه آشنا شود.
نمیدانید روحیه مناسبی برای این کار دارید یا خیر؟ برای بررسی بیشتر درخواست مشاوره رایگان خود را ثبت کنید.
مهارتهای ضروری یک راهنمای گردشگری حرفهای
یک راهنمای حرفهای گردشگری باید مهارتهای ضروری و حداقلی برای شروع کار را داشته باشد که البته قسمت عمدهای از این مهارتها در دورههای راهنمای تور و کارگاههای تخصصی که توسط موسسات گردشگری برگزار میشود، آموزش داده میشود. در ادامه به موارد مهمی از این موضوع اشاره میکنیم:
۱. دانش مقصد
راهنما باید با تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، معماری، جامعه، اقتصاد محلی و ویژگی جاذبههای محدوده فعالیت خود آشنا باشد و آنها را بشناسد. این دانش باید از منابع معتبر گردآوری شده و تا حد امکان صحت سنجی شود. ارائه اطلاعات نادرست یکی از خط قرمزهای این حرفه است.
۲. روایتگری
اطلاعات پراکنده زمانی به تجربهای شیرین تبدیل میشوند که راهنما بتواند میان آنها رابطه برقرار کند. روایت باید آغاز، مسیر و نتیجه روشن داشته باشد و متناسب با فضای بازدید و مخاطبان ارائه شود.
۳. فن بیان
داشتن صدای واضح، سرعت مناسب، انتخاب واژگان روشن، مکث بهموقع و توانایی خلاصهگویی در هنگام ارائه اطلاعات، از مهارتهای مهم یک راهنما به شمار میروند. یادگرفتن و بهکار بردن تکنیکهای فن بیان، حین اجرای تور، کمک بسیاری به راهنما در انتقال مفاهیم به مخاطبان خواهد کرد.
۴. مدیریت گروه
راهنما باید بتواند گروه را بدون رفتار آمرانه هدایت کند، زمان را کنترل کند، نظم لازم را برقرار سازد و افراد کمتوجه یا معترض را مدیریت کند. داشتن یک گروه آشفته و شکلگیری چنددستگی میان اعضای گروه، میتواند کیفیت سفر را بهشدت کاهش دهد و موجب نارضایتی گردشگران شود.
۵. ارتباط بینفرهنگی
یک رفتار ممکن است با شاخصهای یک فرهنگ کاملا طبیعی به نظر برسد اما در فرهنگی دیگر رفتار نامناسبی تلقی شود. راهنما باید از تفاوتهای فرهنگی میزبان و میهمان آگاه باشد تا بتوان مانع ایجاد سوءتفاهم شود.
۶. حل مسئله
مشکل را نمیتوان همیشه حذف کرد؛ اما میتوان از تبدیل آن به بحران جلوگیری کرد. راهنما باید پیش از سایر افراد، مسئله را سریع تشخیص دهد و آن را تحلیل کند سپس گزینههای مناسب را بررسی و نتیجه را بهصورت روشن به گروه اطلاع دهد.
ارائه راهحلهای منطقی و اطلاعرسانی شفاف به گروه، باعث میشود تصمیمهای راهنما قابل اعتمادتر باشد و برنامه سفر با کمترین اختلال ادامه پیدا کند.
۷. مدیریت زمان
ارائه توضیحات طولانی در نخستین جاذبه ممکن است تمام برنامه روز را مختل کند راهنما باید بداند در هر بخش چه مقدار زمان در اختیار دارد و کدام اطلاعات برای مخاطب ضروریتر است. لازم نیست تمام اطلاعات مربوط به یک جاذبه در همان بازدید نخست ارائه شود.
۸. زبان خارجی
برای فعالیت با گردشگران خارجی، تسلط کاربردی بر زبان اهمیت بسیار زیادی دارد. راهنما باید بتواند مفاهیم مورد نظرش را با زبان روان و شیوا توضیح دهد، نه اینکه صرفاً مکالمات روزمره را انجام دهد. تسلط بر واژگان و اصطلاحات خاص و مرتبط با گردشگری یکی از ویژگیهای مهم یک راهنمای بینالمللی است.
۹. سواد دیجیتال
راهنمای امروز باید بتواند از نقشه، پیامرسان، نرمافزارهای مسیریابی، فضاهای ابری، سامانههای رزرو و ابزارهای ارتباطی رایج استفاده کند. فعالیت حرفهای در شبکههای اجتماعی نیز میتواند به معرفی تخصص او کمک کند و ویترین برنامههای گذشتهاش باشد.
۱۰. اخلاق حرفهای
صداقت، رعایت حریم خصوصی افراد، احترام به گردشگران و جامعه میزبان، پرهیز از تبعیض، حفظ اطلاعات گروه و خودداری از دریافت منافع پنهان، پایههای اعتماد حرفهای هستند. ایجاد فضای مطمئن و امن بین راهنما و مخاطبانش در طول سفر یکی از اصول مهم اخلاقی به شمار میرود.
این مورد را میتوان یکی از مهمترین استانداردهای شغلی راهنمایان گردشگری برشمرد.
دورهها و مدارک موردنیاز برای راهنمای گردشگریشدن
مسیر رسمی فعالیت راهنمایان گردشگری هر کشور مطابق با قوانین همان کشور تعیین میشود. در کشور ایران، آموزشهای تخصصی گردشگری باید تحت نظارت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برگزار باشند.
افرادی که می خواهند کارت راهنمای تور دریافت کنند، ابتدا باید در دوره راهنمای گردشگران داخلی (دوره عمومی) را سپری نمایند؛ بعد از به پایان رساندن این دوره و احراز شرایط لازم برای دریافت کارت راهنمای تور، در صورت علاقه، میتوانند در دوره راهنمای گردشگران بینالمللی و یا دورههای تخصصی دیگر شرکت نمایند.
باید دانست که صرف شرکت در دوره آموزشی، فرد را به راهنمای حرفهای تبدیل نمیکند؛ اما آموزش رسمی، پایه علمی و مهارتی لازم را فراهم میکند و بخشی از مسیر دریافت گواهی و کارت رسمی است.
در دوره راهنمای گردشگری چه موضوعاتی آموزش داده میشود؟
سرفصلها ممکن است براساس نوع دوره و ابلاغیههای آموزشی تغییر کنند، اما معمولاً در دورههای آموزشی گردشگری موضوعاتی از این دست مطرح میشوند:
- شناخت صنعت گردشگری؛
- تاریخ و فرهنگ ایران؛
- جغرافیای گردشگری؛
- معماری و هنر؛
- شناخت میراث فرهنگی و طبیعی؛
- اقوام و فرهنگ عامه؛
- فنون و مهارتهای راهنمایی تور؛
- ارتباطات و رفتار حرفهای؛
- مدیریت گروه؛
- آشنایی با قوانین و مقررات تورگردانی؛
- کمکهای اولیه و مدیریت بحران؛
- زبان تخصصی، متناسب با نوع فعالیت؛
- آشنایی با پرندگان؛
- آشنایی با گیاهان و جانوران؛
- آشنایی با زمین شناسی؛
- بازدیدها و سفرهای آموزشی.
آیا مدرک دانشگاهی گردشگری لازم است؟
برای راهنمای گردشگریشدن الزاماً نباید دانشآموخته رشته گردشگری باشید. افراد دارای مدرک از رشتههای مختلف درسی میتوانند پس از احراز شرایط اعلامشده توسط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور، در دورههای آموزشی شرکت کنند.
البته دانشجویانی که دارای مدرک دانشگاهی مرتبط با صنعت گردشگری (مثل رشتههای گردشگری، جغرافیا و برنامهریزی، اکوتوریسم) هستند، میتوانند فقط با پرداخت 10% از شهریه دوره مورد نظر، بدون نیاز به شرکت در کلاس، مستقیما به آزمون جامع گردشگری معرفی شوند.
شرایط ثبتنام در مؤسسه:
برای شرکت در دورههای آموزشی، همینکه علاقهمند به آشنایی بیشتر با موضوعات و مباحث مرتبط با گردشگری باشید کافیست.
شما به راحتی می توانید دوره آموزشی مورد نظر خود را در وب سایت موسسه گردشگری آوای فطرت، مشاهده نموده و تقویم زمان برگزاری دوره و کلاسها را با زمان مدنظر خود مطابقت دهید؛ همچنین برای دریافت راهنمایی بیشتر در این باره میتوانید از طریق فرم تماس با ما و یا از طریق تماس تلفنی با بخش آموزش موسسه، نسبت به دریافت مشاوره رایگان اقدام نمایید.
شرایط شرکت در آزمون جامع گردشگری:
اگر علاوه بر علاقهمندی به دورههای آموزشی گردشگری، نیاز به دریافت گواهینامه پایان دوره هم دارید، مسیر شما کمی متفاوت خواهد بود. افراد متقاضی دریافت گواهینامه پایان دوره، میبایست توسط موسسه آموزشی، برای شرکت در آزمون جامع گردشگری، معرفی و تایید شوند.
داوطلبان، برای دریافت تاییدیه آموزشگاه، نیازمند داشتن شرایط زیر هستند:
1- حضور فراگیر در کلاس های تئوری و عملی مربوط به دوره برگزار شده؛
2- قبولی در آزمونهای داخلی؛
3- احراز صلاحیت در تورهای عملی برگزار شده؛
4- ارائه مدرک تحصیلی کارشناسی (یا معادل آن)؛
5- ثبت نام در سامانه جامع آموزش گردشگری (سادرا).
بعد از گذراندن این مراحل و قبولی در آزمون جامع گردشگری، گواهینامه پایان دوره برای شما صادر خواهد شد.
شرایط عمومی جهت صدور کارت راهنمای گردشگری:
دریافت گواهینامه پایان دوره اگرچه موضوع مهمی است، اما آخرین مرحله نیست، زیرا بعد از دریافت گواهینامه پایان دوره است که داوطلب میتواند اقدام به دریافت کارت راهنمای گردشگری نماید.
شرایط دریافت کارت راهنمای گردشگری:
1- احراز صلاحیت در استعلام فردی (تایید حراست)؛
2- ارائه گواهی عدم سوء پیشینه؛
3- ارائه گواهی عدم اعتیاد؛
4- برخورداری از سلامت جسمانی متناسب؛
5- ارائه کارت پایان خدمت (برای آقایان)؛
6- موفقیت در مصاحبه زبان خارجی (برای دریافت کارت بینالمللی)؛
7- تاییدیه کمیته فنی.
البته ممکن است گاهی،بخشنامهها و رویههای رسمی تغییر کند. پیشنهاد میشود که داوطلبان شرکت در دورههای آموزشی، پیش از ثبتنام، شرایط جاری دورهها را از طریق مؤسسههای مجاز آموزش گردشگری بررسی کنند.
مراحل ورود به حرفه راهنمای گردشگری
برای ورود به حرفه راهنمای گردشگری و تورلیدر شدن باید یک سلسله عوامل و مراحل را بررسی نموده و سپس درباره آن تصمیمگیری کنید. در این بخش مقاله موارد مهم در رابطه با این موضوع را اشاره میکنیم:
مرحله اول: شناخت شغل و ارزیابی شخصی
پیش از ثبتنام در دورههای آموزشی، حتما از خود بپرسید:
- آیا به مطالعه تاریخ، فرهنگ یا طبیعت علاقه دارم؟
- آیا از ارتباط با افراد و گروههای مختلف لذت میبرم؟
- آیا توان پذیرش مسئولیت دیگران در سفر را دارم؟
- آیا میتوانم در تعطیلات یا ساعات نامنظم هم فعالیت کنم؟
- به کدام نوع از انواع راهنمایی تور علاقه بیشتری دارم؟
- قصد من فعالیت حرفهای است یا افزایش دانش شخصی؟
پاسخ شفاف، صریح، بدون هیچگونه تعارف و اغماض به این سوالات، میتواند شما را در انتخاب مسیر، بسیار کمک کند.
مرحله دوم: انتخاب شاخه مناسب
نوع دوره آموزشی که انتخاب میکنید باید با علایق، تواناییها و بازار هدف شما هماهنگ باشد. افرادی که تمایل دارند به صورت داخلی مشغول به کار شوند، دوره راهنمای گردشگران داخلی، و افرادی که توانایی همراهی با توریستهای خارجی را دارند، دوره راهنمای گردشگران بینالمللی را انتخاب مینمایند.
موسسه گردشگری آوای فطرت، با مجوز برگزاری آنلاین دورههای آموزشی گردشگری، فراگیران زیادی را از استانهای مختلف کشور جذب کرده و آموزش داده است.
مرحله سوم: انتخاب مؤسسه آموزشی مجاز
خیلی مهم است که شما در کدام موسسه و در چه فضایی اقدام به سپری نمودن دوره آموزشی میکنید، برای اینکه چطور بهترین مؤسسه آموزش گردشگری را انتخاب کنیم، حتما قبل از ثبت نام در دورههای آموزشی با موسسه مد نظر ارتباط بگیرید تا ببینید آیا فضایی که فراهم است با روحیات شما سازگاری دارد یا خیر. مهمترین رکن در موسسات آموزشی، معتبر بودن موسسه است.
لازم است یادآوری کنیم که اعتبار مؤسسه را فقط براساس تبلیغات یا مبلغ شهریهای که دریافت میکنند ارزیابی نکنید. برای ارزیابی موسسات آموزشی حتما این موارد را بررسی کنید:
- داشتن مجوز فعالیت آموزشی معتبر از وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی؛
- سابقه برگزاری دورههای آموزشی گردشگری؛
- کیفیت برگزاری دورهها و سابقه مدرسان؛
- برنامه بازدیدهای میدانی در طول برگزاری دوره؛
- ایجاد امکان دسترسی به محتوای آموزشی دوره؛
- شیوه پشتیبانی فراگیران در طول مدت برگزاری دوره و بعد از آن؛
- آمادهسازی فراگیران برای آزمونها؛
- ایجاد فرصت برای کسب تجربه عملی؛
- شفافیت هزینههای دریافتی؛
- نظرات فراگیران قبلی درباره موسسه.
مرحله چهارم: گذراندن آموزش نظری
مطالعه باید همزمان با کلاس انجام شود. انباشتن مطالب برای هفتههای نزدیک به برگزاری آزمون، شاید باعث شود که فراگیر در آزمون پذیرفته شود، اما توانایی ارائه حرفهای مطالب را به دست نمیآورد.
مرحله پنجم: شرکت جدی در بازدیدهای میدانی
راهنمایی تور صرفا با خواندن جزوههای آموزشیبه دست نمیآید. باید خود را برای ارائههای میدانی آماده کنید، در بازدیدهای میدانی باید این موارد را تمرین کرد:
- محل مناسب استقرار راهنما در حین اجرا؛
- نحوه قرارگرفتن گروه حین ارائه توضیحات؛
- کنترل صدا و دریافت صدای راهنما توسط همه افراد؛
- انتخاب زاویه دید مناسب بین جاذبه و مخاطب؛
- زمانبندی توضیح مرتبط با جاذبه؛
- حرکت میان بخشهای مختلف؛
- پاسخ به پرسشهایی که در ذهن مخاطبان طرح میشود؛
- جمعبندی نهایی از بازدید انجام شده.
مرحله ششم: قبولی در ارزیابیها و آزمونها
داوطلبان شرکت کننده در دورههای آموزشی، با آزمونهای داخلی، ارائههای عملی و میدانی، آزمون جامع و مصاحبه زبان ارزیابی میشوند. اطلاع از شرایط دقیق باید براساس اطلاعیههای رسمی مرتبط با همان دوره بررسی شود. در زمان ثبت نام میتوانید از کارشناس مربوطه بخواهید تا اطلاعات بیشتر و بهروز را در اختیار شما قرار دهند.
مرحله هفتم: دریافت گواهی پایان دوره
پس از تکمیل دوره آموزشی یعنی با اتمام کلاسهای درسی، حضور لازم و کافی در کلاس و قبولی در ارزیابیهای لازم، مراحل دریافت گواهینامه مربوط به دوره آموزشی مد نظر طی میشود.
گواهینامه پایان دوره و کارت راهنمای گردشگری یک مفهوم واحد نیستند، بلکه دریافت گواهینامه مقدمه اخذ کارت راهنمای گردشگری است و برای دریافت کارت، مدارک و تأییدهای دیگری نیز لازم است.
مرحله هشتم: تشکیل پرونده و درخواست کارت
پس از موفقیت در دریافت گواهینامه پایان دوره آموزشی، متقاضی دریافت کارت تورلیدری باید اطلاعات و مدارک لازم را در سامانههای مربوطه مثل درگاه ملی مجوزهای کشور، سامانه سادرا و... ثبت نموده و درخواست خود را برای بررسی به اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آن استانی که قصد انجام فعالیت گردشگری در آنجا را دارد ارسال نماید. پرونده متقاضی، پس از بررسی و دریافت تأییدهای لازم وارد، فرایند صدور کارت میشود.
مرحله نهم: کسب تجربه در کنار یک راهنمای باتجربه
باید بگوییم که دریافت کارت تورلیدری، به معنای آمادگی کامل برای پذیرش هر نوع تور که ممکن است به شما پیشنهاد شود، نیست. بهتر است که راهنمایان تازهکار چندین برنامه را بهعنوان دستیار، همراه یا مشاهدهگر در کنار راهنمای باتجربهای بگذرانند.
مرحله دهم: انتخاب تخصص
ایجاد تخصص باعث میشود تا راهنما در میان افراد متعدد، دیده شود. تعداد راهنمایان کارتدار در کشور بسیار هستند اما راهنمایانی که دارای تخصصی یا مهارت ویژهای باشند، راحتتر دیده شده و موارد کاری بیشتری به آنها پیشنهاد میشود.
مرحله یازدهم: یادگیری مستمر
راهنمای حرفهای باید برنامه مشخصی برای مطالعه، بازدید، تمرین و بازآموزی داشته باشد. باید به خاطر داشته باشیم که اطلاعات مقصد و انتظارات گردشگران از راهنما هیچوقت ثابت نمیمانند.
مؤسسه گردشگری آوای فطرت بهعنوان مجری رسمی دورههای راهنمای تور بهصورت حضوری و آنلاین در سراسر کشور فعالیت دارد و آماده پاسخگویی به سؤالات شماست؛ کافی است درخواست مشاوره خود را ثبت کنید تا کارشناسان مرکز در اولین فرصت با شما تماس بگیرند.
چکلیست انتخاب دوره تورلیدری
برای مرور سریع و خلاصه آنچه بیان شده میتوان گفت که داوطلبان پیش از ثبتنام در دورههای آموزشی، حتما این موارد را بررسی کنند:
☐ مؤسسه دارای مجوز معتبر آموزشی است.
☐ عنوان دوره با هدف حرفهای من هماهنگ است.
☐ شرایط دریافت گواهینامه پایان دوره و کارت تورلیدری برای من توضیح داده شده است.
☐ هزینه اصلی دوره آموزشی و هزینه سفرهای آموزشی شفاف است.
☐ مدرسان حاضر در دوره، سابقه علمی و اجرایی دارند.
☐ برنامه بازدیدهای عملی مشخص است.
☐ امکان پرسش و رفع اشکال در کلاس وجود دارد.
☐ منابع آزمون معرفی میشوند.
☐ درباره مدت تقریبی دوره توضیح روشن داده شده است.
☐ ادعای استخدام قطعی یا درآمد تضمینشده مطرح نشده است.
☐ امکان ارتباط با فراگیران دورههای قبلی وجود دارد.
☐ پشتیبانی در حین دوره و پس از پایان کلاسها مشخص است.
بازار کار راهنمای گردشگری
بازار کار برای راهنمای گردشگری فقط به همراهی تورهای چندروزه محدود نیست. یک راهنمای توانمند میتواند به غیر از اجرای تور، در حوزههای گوناگون دیگری نیز فعالیت کند.
همکاری با دفاتر خدمات مسافرتی
بخشی از راهنمایان گردشگری بهصورت پروژهای با دفاتر و شرکتهای گردشگری همکاری میکنند. سابقه خوب، وقتشناسی، رضایت مسافران و توان مدیریت، احتمال دعوت مجدد راهنما برای حضور در تورهای بعدی را افزایش میدهد.
تورهای ورودی
راهنمایان مسلط به زبان خارجی و فرهنگ گردشگران بینالمللی میتوانند در اجرای تورهای ورودی همکاری کنند. در این حوزه، توانایی پاسخگویی دقیق و متعادل به پرسشهای تاریخی، اجتماعی، دینی و فرهنگی اهمیت ویژهای دارد.
گشتهای شهری
تورهای پیاده، مسیرهای محلهگردی، معرفی بازارها، بافت تاریخی و بناهای شهری از زمینههای مناسب فعالیت راهنمایان محلی و فرهنگی هستند.
موزهها و مجموعههای تاریخی
برخی از موزهها، محوطهها و مجموعههای گردشگری برای ارائه خدمات به بازدیدکنندگان، از راهنمایان ثابت یا پروژهای استفاده میکنند.
تورهای مدارس و دانشگاهها
حضور راهنما در تورهای علمی آموزشی ویژه مدارس و دانشگاهها یکی از برنامههای جذاب برای راهنمایان برشمرده میشود. البته راهنمایی گروههای آموزشی نیازمند توانایی سادهسازی مطالب، مدیریت گروههای سنی مختلف و هماهنگی با اهداف آموزشی است.
تورهای سازمانی
سازمانها، شرکتها و مراکز فرهنگی برای کارکنان، مهمانان یا مخاطبین خود برنامههای سفر برگزار میکنند. راهنمای این برنامهها باید تشریفات، زمانبندی و ویژگیهای گروه را بهخوبی بشناسد تا بتواند برنامهای مناسب برای ایشان اجرا نماید.
تولید محتوای گردشگری
دانش راهنمایی تور میتواند در تولید مقاله، پادکست، ویدئو، کتابچه مقصد سفر، نقشه و محتوای چندرسانهای به کار گرفته شود. ترکیب دانش شما و ایدهپردازی خلاقانه مرتبط با موضوعات گردشگری میتواند خروجی با کیفیتی را ارائه دهد که نیاز مخاطب را برطرف سازد.
آموزش و پژوهش
راهنمای باتجربه پس از کسب صلاحیتهای لازم میتواند در مباحث آموزش، طراحی مسیرهای گردشگری، پژوهش مقصد و تدوین محتوای مرتبط با موضوعات گردشگری فعالیت کند.
تورهای تخصصی
تورهای ادیان، معماری، عکاسی، خوراک، ادبیات، طبیعت، زمینشناسی و میراث ناملموس به راهنمایانی نیاز دارند که توانستهاند دانش عمومی خود را با تخصص موضوعی ترکیب کنند.
تورهای تخصصی همیشه مخاطبان خاص خود را دارد و میتواند یک برنامه همیشگی با شخصیسازیهای مد نظر برای شما داشته باشد.
سامانهی «هایگشت»، با همکاری موسسه گردشگری آوای فطرت، زمینه معرفی و فعالیت رسمی برای راهنمایان دارای کارت فعال را فراهم میکند و اجرای برنامهها، ثبت گشت، دریافت بیمه و الزامات قانونی سفر در چارچوب همکاری با مجری یا شرکت گردشگری دارای مجوز انجام میشود.
درآمد راهنمای گردشگری چگونه تعیین میشود؟
برای درآمد راهنمای گردشگری نمیتوان رقم ثابت و همیشگی اعلام کرد اما با این وجود، جامعه انجمن های حرفهای راهنمایان گردشگری ایران، هرساله نرخنامهای را به عنوان مرجع پرداخت حقوق راهنمای تور بر پایه ماده ۴۱ قانون کار، ماده ۵ آییننامه راهنمایان گردشگری و آخرین مصوبات شورای عالی کار، تدوین و حداقل دستمزد روزانه راهنمایان گردشگری مشخص و اعلام میکند. این نرخنامه مبنای حداقلی پرداخت است نه سقف دستمزد راهنمایان.
با این توضیحات باید گفت که درآمد راهنمای تور به عوامل مختلفی بستگی دارد مثل:
- تعداد روزهای کاری؛
- نوع و مدت تور؛
- داخلی یا ورودی بودن مسافران؛
- زبان مورد استفاده در تور؛
- تخصص راهنمای همراه تور؛
- شهر و منطقه برگزاری تور؛
- فصل اجرای سفر؛
- تعداد اعضای حاضر درگروه؛
- سابقه و اعتبار حرفهای راهنما؛
- نوع قرارداد با مجری؛
- مسئولیتهای اضافی در اجرای سفر؛
- کیفیت عملکرد راهنما و میزان رضایت مسافران.
راهنمایان تازهکار معمولاً در آغاز با تعداد برنامه کمتر و دستمزد پایینتر روبهرو هستند. با افزایش تجربه، ایجاد شبکه حرفهای، اضافه شدن تخصص و دریافت بازخورد مثبت از مسافران، امکان دریافت پیشنهادهای بهتر افزایش مییابد.
درآمد این حرفه ممکن است فصلی و نامنظم باشد. بنابراین بهتر است راهنما در ابتدای مسیر، تنها براساس تصور درآمد فوری، بالا و ثابت تصمیم نگیرد.
چگونه امکان درآمد بیشتر ایجاد کنیم؟
شاید برای شما هم جای سوال باشد که چگونه یک راهنمای تازه کار میتواند سطح درآمد خود از حرفه تورلیدری را افزایش دهد، استفاده از مهارتهای زیر بخشی از سوال شما را پاسخ میدهند:
- یادگیری یک زبان خارجی کاربردی؛
- انتخاب تخصص کمرقیب؛
- شناخت عمیق از یک مقصد؛
- خوشقولی و رفتار حرفهای در اجرای برنامه؛
- تولید محتوای معتبر و مستند؛
- ساخت رزومه و نمونه کار برای خود؛
- دریافت بازخورد از مسافرانی که همراهش هستند؛
- ارتباط حرفهای با دفاتر مجاز گردشگری و خدمات سفر؛
- آموزش مستمر مرتبط با مهارتهای تورلیدری؛
- توانایی اجرای تور برای مخاطبان خاص؛ سلامت؛ خانواده؛ دینی؛ زیارتی؛ کودک و نوجوان و...
مزایای حرفه تورلیدری
پیش از هر چیز، بهتر است با مزایای اخذ کارت تورلیدری آشنا شوید تا اهمیت این مسیر را بهتر درک کنید. حالا بیایید نگاهی بیندازیم به مزایای خودِ حرفهی تورلیدری که آن را به شغلی پویا و چند بُعدی تبدیل کردهاست:
یادگیری دائمی
راهنمای گردشگری همواره در حال مطالعه و کشف است. مطالعه پیش از اجرای هر تور میتواند پرسش تازهای ایجاد کند و دانش او را گسترش دهد.
آشنایی با افراد و فرهنگهای مختلف
طبیعتِ فعالیت در این حرفه، فرصت ارتباط با افرادی از شهرها، کشورها و زمینههای فرهنگی و اجتماعی متفاوت را برای فعالین این صنعت فراهم میکند تا علاوه بر فرصت دیدن جاذبه های مختلف، زمینه ایجاد ارتباطات گسترده و حرفهای را نیز در کنارش رشد دهیم.
امکان فعالیت تخصصی
راهنما میتواند حوزهای هماهنگ با علاقه و سلیقه خود از معماری و تاریخ گرفته تا طبیعت، ادیان، خوراک و... انتخاب کند؛ و به صورت تخصصی و عمیق به علاقههای خود بپردازد.
پویایی محیط کار
یکی از مزایای محیط فعالیت راهنمای تور، عدم محدودیت فعالیت در یک دفتر کار است. شهر، موزه، طبیعت، روستا، بنای تاریخی و مسیر سفر میتوانند محیط کار او باشند. و او را از یکنواختی دور نگه دارد.
نقش فرهنگی و اجتماعی
راهنما میتواند به صورت عملی و با استفاده از تجربیات خود به شناخت متقابل فرهنگها، کاهش کلیشهها، حفاظت از میراث و حمایت از جامعه محلی کمک کند.
امکان توسعه فعالیتهای مکمل
تولید محتوا، طراحی مسیر، آموزش، پژوهش، ترجمه و مشاوره سفر از فعالیتهای مکمل این حرفه بحساب میآیند.
دشواریها و واقعیتهای شغل تورلیدری
برای ورود به هر شغل و حرفهای مزایا و معایب متعددی میتوان ذکر کرد، انتخاب شغل راهنمای تور هم از این قاعده مستثنی نبوده و برای تصمیمگیری آگاهانه، باید دشواریهای این شغل را نیز شناخت.
بینظمی زمانی
بخش مهمی از تورها در تعطیلات، آخر هفتهها، صبح زود یا طی ساعات طولانی اجرا میشوند.
درآمد متغیر
تعداد تورها ممکن است در فصلهای مختلف تغییر کند و درآمد ماهانه شما همیشه ثابت نباشد.
مسئولیت بالا
شغل راهنما همواره با زمان، رضایت، آرامش و گاهی ایمنی گروه درگیر است. یک تصمیم نادرست ممکن است بر تمام ابعاد تور شما اثر بگذارد.
خستگی جسمی
ایستادن، پیادهروی، سفرهای طولانی و جابهجایی مداوم میتواند خستهکننده باشد.
فشار عاطفی
راهنمای گردشگری حتی در زمان خستگی یا بروز مشکل، باید آرامش و رفتار حرفهای خود را حفظ کند و به نوعی برای دیگران الگو و تکیهگاه باشد.
ضرورت مطالعه مستمر
مطالب بیان شده در دورههای آموزشی برای راهنمایی تور لازم هستند اما قطعا برای سالها کافی نیستند. راهنما باید اطلاعات خود را مرتباً بررسی، بهروزرسانی و اصلاح کند.
مواجهه با انتقاد و شکایت
همه گردشگران و مسافران همراه شما، انتظارات یکسانی ندارند. راهنما باید نقد را بشنود و بدون واکنش احساسی، دفاعی یا پرخاشگرانه، بخش قابل اصلاح آن را شناسایی کند. و سعی کند تا دلخوری و نارضایتی بین مسافران پیش نیاید.
اشتباهات رایج راهنمایان تازهکار
افرادی که به تازگی وارد مسیر شغلی و حرفهای راهنمای تور میشوند ممکن است به خاطر تجربه کم یا بی توجهی در حین اجرای برنامه، اشتباهاتی در رفتار خود داشته باشند، در این قسمت از مقاله به چند مورد رایج اشاره میکنیم:
۱. صحبتکردن بیش از اندازه
راهنمای تازهکار گاهی میخواهد تمام دانستههای خود را در یک بازدید بیان کند. این کار مخاطب را خسته میکند و فرصت مشاهده را از او میگیرد.
۲. حفظ کردن متن ثابت
اجرای کاملاً حفظشده در برابر پرسش یا تغییر شرایط، بسیار شکننده است. راهنما باید ساختار محتوا را بداند، تا بتواند در پاسخ به پرسشها و یا در مواجهه با تغییر شرایطی که گمان میکرده، عملکرد قابل قبولی داشته باشد، نه اینکه فقط متن مشخصی را از پیش حفظ کرده باشد و فقط همان ها را تکرار کند.
۳. بیان اطلاعات بدون منبع
بیان شنیدهها و مطالب زرد شبکههای اجتماعی میتواند اعتبار شما را به عنوان یک راهنما را از بین ببرد. اینکه یک نفر همه چیز را نمیداند امری طبیعی و پذیرفته است، اما اینکه یک فرد اطلاعات نادرست را به مخاطب منتقل کند اصلا قابل قبول نخواهد بود.
۴. قطعی نشاندادن روایتهای اختلافی
در موضوعات تاریخی باید به وجود دیدگاههای مختلف اشاره کرد و میان شواهد، احتمال و افسانه تفاوت گذاشت.
۵. ورود به بحث های تنشآفرین
راهنما باید مسائل حساس را متعادل، مستند و متناسب با هدف بازدید توضیح دهد و از تحمیل دیدگاه شخصی خود به دیگران پرهیز کند.
۶. نادیدهگرفتن زمان
محتوای عالی اگر باعث ازدسترفتن ادامه برنامه شود، عملکرد حرفهای محسوب نمیشود. راهنمای ماهر کسی است که بتواند بین جوانب مختلف در اجرای برنامه تعادل مناسب برقرار کند.
۷. ناآگاهی از ویژگیهای گروه
توضیح یکسان جاذبهها برای کودک، متخصص، سالمند و گردشگر خارجی مناسب نیست و شما را از همراهی حداکثری حاضران در گروه محروم میکند.
۸. دادن وعدههای خارج از اختیار
راهنما نباید خدمات، تخفیف یا تغییری را که اختیار آن را ندارد به مسافران وعده دهد. عدم توانایی بر وعدهای که دادهاید چهره حرفهای شما را مخدوش میکند.
۹. فعالیت خارج از حوزه تخصص
راهنما باید محدوده دانش و صلاحیت خود را بشناسد و در موضوعاتی که آگاهی کافی از جزئیات آن ندارد، پاسخ غیرمستند ندهد. اینکه مسافر بداند شما مطلبی را که به آن اشراف ندارید را نمیگویید، توضیحات دیگر شما را راحتتر قبول میکند.
۱۰. تصور حرفهایشدن بلافاصله پس از دریافت کارت
دریافت کارت راهنمای گردشگری، تنها مجوز ورود شما به مسیر حرفهای است؛ نه نشانه کاملشدن مهارتهای شما.
تجهیزات ضروری راهنمای تور
تجهیزات مورد نیاز راهنما در سفر بر اساس نوع تور و مخاطبین و... سنجیده میشود و برای هر برنامه متفاوت است، اما این مواردی که خواهیم گفت، معمولاً کاربردیاند:
- کارت راهنمای گردشگری؛
- کارت شناسایی و مدارکلازم؛
- برنامه سفر و فهرست مسافران؛
- تلفن همراه و پاوربانک؛
- شماره تماس عوامل اجرایی؛
- خودکار و دفترچه یادداشت؛
- ساعت دقیق؛
- بطری آب؛
- پوشش و کفش متناسب با برنامه؛
- نقشه یا مسیر آفلاین؛
- چراغقوه برای مسیرهای نیازمند؛
- سوت در برنامههای طبیعی، در صورت ضرورت؛
- کیف کمکهای اولیه متناسب با مسئولیت و آموزش؛
- میکروفن یا سیستم راهنمای گروه، در صورت نیاز؛
- پوشه دیجیتال منابع و مدارک؛
- کارت یا برگه اطلاعات تماس اضطراری.
داشتن تجهیزات بدون آموزش استفاده از آنها کافی نیست. همچنین راهنما نباید در امور تخصصی پزشکی، امدادی یا فنی فراتر از آموزش و صلاحیت خود اقدام کند.
یک نمونه از اجرای حرفهای راهنمایی
فرض کنید گروهی ۲۰ نفره برای بازدید از یک مجموعه تاریخی وارد شهر شده است. راهنمای حرفهای پیش از رسیدن گروه:
- ساعت فعالیت مجموعه را بررسی کرده است؛
- محل توقف وسیله نقلیه را میشناسد؛
- بلیت و مقررات بازدید را بررسی کرده است؛
- درباره شرایط سنی گروه اطلاع دارد؛
- روایت خود را در سه بخش اصلی تنظیم کرده است؛
- برای بارندگی احتمالی یا شرایط دیگر برنامه جایگزین دارد.
هنگام ورود گروه، راهنما ابتدا برنامه، مدت بازدید و مقررات عکاسی را توضیح میدهد. سپس در نقطهای میایستد که تمام اعضای گروه امکان مشاهده بنا و شنیدن صدا را داشته باشند. توضیح را با پرسشی کوتاه آغاز میکند، اطلاعات تاریخی را با ویژگی قابل مشاهده بنا پیوند میدهد و پس از هر بخش فرصتی برای مشاهده و پرسش در نظر میگیرد.
اگر یکی از اعضای گروه پرسشی خارج از موضوع مطرح کند، راهنما بدون تحقیر یا اظهارنظر شتابزده پاسخ میدهد. اگر پاسخ دقیق را نداند، صادقانه میگوید که موضوع را بررسی خواهد کرد. در پایان، نکات اصلی را جمعبندی و ادامه برنامه را اعلام میکند.
این اجرا شاید ظاهراً ساده باشد، اما نتیجه مطالعه، تمرین، زمانسنجی، شناخت گروه و تجربه میدانی است.
رویکرد آموزشی آوای فطرت در تربیت راهنمایان گردشگری
در مؤسسه گردشگری آوای فطرت، آموزش راهنمای گردشگری تنها به انتقال مطالب درسی محدود نمیشود. هدف ما تربیت راهنمایانی است که علاوه بر آشنایی با مبانی علمی، توانایی اجرای حرفهای تور، مدیریت گروه و یادگیری مستمر را نیز به دست آورند.
بر همین اساس، رویکرد آموزشی آوای فطرت بر چند اصل اساسی استوار است:
آموزش آگاهانه، پیش از ثبتنام
نخستین گام، انتخاب آگاهانه این حرفه است. به همین دلیل، پیش از ثبتنام، تلاش میکنیم داوطلبان با واقعیتهای شغل راهنمای گردشگری، فرصتهای شغلی، مسئولیتها و چالشهای آن آشنا شوند تا تصمیم خود را بر پایه شناخت و علاقه واقعی اتخاذ کنند، نه صرفاً جذابیت ظاهری سفر.
یادگیری عمیق، نه حفظ مطالب
در آوای فطرت، کلاس درس نقطه آغاز یادگیری است، نه پایان آن. فراگیران تشویق میشوند علاوه بر حضور فعال در کلاس، با مطالعه منابع معتبر، طرح پرسش، یادداشتبرداری و پژوهش فردی، دانش خود را گسترش دهند و نگاه تحلیلی نسبت به موضوعات گردشگری پیدا کنند.
تأکید بر آموزشهای میدانی
بخش مهمی از یادگیری یک راهنمای گردشگری در محیط واقعی شکل میگیرد. به همین دلیل، آموزشهای میدانی و بازدیدهای آموزشی جایگاه ویژهای در برنامههای آوای فطرت دارند. فراگیران در این برنامهها فرصت مییابند مهارتهایی مانند روایتگری، مدیریت گروه، انتخاب محل مناسب برای ارائه توضیحات، مدیریت زمان و ارتباط با گردشگران را در شرایط واقعی تمرین کنند.
پیوند آموزش با تجربه عملی
کسب تجربه در کنار راهنمایان باتجربه، فاصله میان آموزش نظری و اجرای واقعی تور را کاهش میدهد. آوای فطرت همواره فراگیران را تشویق میکند تا پس از پایان دوره، با حضور در برنامههای اجرایی و همراهی با راهنمایان حرفهای، تجربه عملی خود را بهتدریج افزایش دهند و با اعتمادبهنفس بیشتری وارد بازار کار شوند.
آغاز حرفهای و رشد تدریجی
دریافت گواهینامه پایان دوره یا کارت راهنمای گردشگری، آغاز مسیر حرفهای است، نه پایان آن. ما معتقدیم راهنمایان تازهکار بهتر است فعالیت خود را با تورهای سادهتر و گروههای محدود آغاز کنند و همزمان با افزایش تجربه، مسئولیت اجرای برنامههای پیچیدهتر را بر عهده بگیرند.
حرکت به سوی تخصص
پس از تسلط بر مهارتهای عمومی، هر راهنما میتواند با انتخاب یک حوزه تخصصی، جایگاه حرفهای خود را تقویت کند. تمرکز بر زمینههایی مانند گردشگری فرهنگی، طبیعتگردی، زیارت، اکوتوریسم، گردشگری خوراک، روایتگری تاریخی یا راهنمایی گردشگران خارجی، به ایجاد مزیت رقابتی و توسعه مسیر شغلی کمک میکند.
یادگیری مستمر، اصل همیشگی
حرفه راهنمای گردشگری همواره در حال تغییر است. بهروزرسانی اطلاعات، آشنایی با پژوهشهای جدید، تغییرات قوانین، شناخت مقاصد تازه و تقویت مهارتهای فردی، بخشی جداییناپذیر از این حرفه است. از نگاه آوای فطرت، یادگیری با پایان دوره آموزشی متوقف نمیشود، بلکه تا پایان فعالیت حرفهای ادامه دارد.
اصل بنیادین آموزش در آوای فطرت
ما باور داریم که تبدیل شدن به یک راهنمای گردشگری حرفهای، حاصل ترکیب سه عنصر اساسی است:
- کسب دانش معتبر و بهروز
- تمرین و تجربه عملی در محیط واقعی
- پایبندی به اخلاق حرفهای و مسئولیتپذیری
اگر هنوز درباره انتخاب دوره مناسب یا مسیر ورود به حرفه راهنمای گردشگری پرسشی دارید، کارشناسان مؤسسه گردشگری آوای فطرت آمادهاند تا با ارائه مشاوره تخصصی، شما را در انتخاب بهترین مسیر آموزشی همراهی کنند.
پرسشهای متداول درباره راهنمای گردشگری و تورلیدری
1- آیا راهنمای گردشگری همان تورلیدر است؟
در گفتوگوی روزمره ممکن است این دو اصطلاح به جای یکدیگر استفاده شوند، اما در تفکیک حرفهای، راهنمای گردشگری بیشتر مسئول معرفی و تفسیر مقصد است و تورلیدر یا سرپرست تور بر مدیریت گروه و اجرای برنامه تمرکز دارد.
2- چگونه راهنمای گردشگری شویم؟
ابتدا باید حوزه فعالیت مناسب خود را انتخاب کنید، سپس در دوره آموزشی یک مؤسسه آموزش گردشگری مجاز شرکت کنید، بعد از گذراندن آموزشهای نظری و میدانیدر آزمونها و ارزیابیهای لازم شرایط قبولی را احراز نمایید و در آخر مراحل دریافت گواهینامه پایان دوره و کارت راهنمای تور را مطابق مقررات جاری طی کنید.
3- آیا برای تورلیدرشدن باید رشته گردشگری خوانده باشیم؟
الزاماً خیر. افراد تحصیل کرده در رشتههای مختلف میتوانند در صورت داشتن شرایط اعلامشده، در دورههای تخصصی شرکت کنند. برای اطلاع دقیق از شرایط تحصیلی میتوانید با موسسات آموزشی معتبر تماس بگیرید.
4- آیا داشتن کارت راهنمای گردشگری برای فعالیت لازم است؟
برای داشتن فعالیت رسمی و برخورداری از مزایای آن و همچنین پذیرش مسئولیت حرفهای در تورها، داشتن کارت راهنمای گردشگری معتبر و فعال نیاز است.
5- آیا بلافاصله پس از پایان دوره میتوان تور اجرا کرد؟
پایان دوره بهتنهایی به معنای آمادگی کامل برای اجرای مستقل نیست. داوطلب باید مراحل رسمی را برای دریافت گواهینامه پایان دوره و کارت راهنمای گردشگری طی کند و بهتر است پیش از اجرای مستقل، اجرای تور را در کنار راهنمای باتجربه تمرین کند.
6- آیا راهنمای گردشگری باید زبان خارجی بداند؟
برایاجرای تورهای داخلی نیازی به تسلط به زبان خارجی نیست؛ اما برای کار با گردشگران خارجی، تسلط راهنمای تور به زبان خارجی ضروری است.
7- راهنمای محلی چه تفاوتی با راهنمای اصلی دارد؟
راهنمای محلی در محدوده مشخصی مانند یک شهر، روستا یا جاذبه خاص فعالیت میکند و شناخت عمیقی از همان محل دارد. راهنمای اصلی سفر، آموزش گستردهتری درباره تاریخ، فرهنگ و میراث دریافت میکند و ممکن است در مسیرها و مقاصد مختلف فعالیت داشته باشد.
8- آیا شغل تورلیدری درآمد ثابتی دارد؟
معمولاً درآمد راهنمایان به تعداد و نوع تورهایی که اجرا میکنند وابسته است و میتواند، فصلی و متغیر باشد. تخصص، زبان خارجی، سابقه کار و ارتباط حرفهای بر درآمد راهنمای تور تأثیر میگذارند.
9- مهمترین مهارت راهنمای گردشگری چیست؟
برای پاسخ به این سوال، نمیتوان فقط یک مهارت خاص را نام برد؛ اما ترکیب دانش معتبر، ارتباط مؤثر، مدیریت گروه، روایتگری و مسئولیتپذیری از مهمترین مهارتها برای یک راهنمای حرفهایهستند.
10- آیا فرد خجالتی میتواند راهنمای گردشگری شود؟
بله، به شرط آنکه برای تقویت فن بیان، ارتباط و حضور در برابر گروه تمرین کند. بسیاری از مهارتهای راهنمایی تور اکتسابی و قابل تقویت کردن هستند.
11- آیا علاقه به سفر برای انتخاب این شغل کافی است؟
خیر. علاقه به سفر مفید است، اما راهنمایی تور با مسئولیت، مطالعه، مدیریت گروه، کار نامنظم و پاسخگویی به مشکلات همراه است.
12- چه مدت طول میکشد تا یک راهنمای حرفهای شویم؟
شرکت منظم و فعال در کلاسهای آموزشی تئوری و عملی از مهمترین پایههای حرفهای شدن است اما کافی نیست. یک راهنمای تور، برای حرفهای شدن نیاز دارد که خود را با اجرای برنامههای متعدد در معرض تمرین و آزمایش قرار دهد تا به مرور و با کسب تجربه بتواند برنامههای حرفهایتر و بهتری را برگزار کند.
13- بهترین راه برای کسب تجربه چیست؟
حضور در بازدیدهای میدانی با اساتید مختلف، تمرین معرفی جاذبه، همراهی با راهنمایان باسابقه، اجرای کوتاه در جمعهای محدود و دریافت بازخورد از بهترین روشهاست.
14-آیا راهنما میتواند اطلاعاتی را که از مردم محلی شنیده است بیان کند؟
بله، اما باید روشن کند که آن مطلب یک روایت شفاهی یا باور محلی است و آن را بهعنوان واقعیت قطعی معرفی نکند.
15- آیا داشتن کارت به معنای امکان اجرای هر نوع توری است؟
خیر. راهنما باید در محدوده آموزش، صلاحیت، تجربه و مقررات مربوط به کارتی که دارد فعالیت کند. برخی تورهای تخصصی یا پرخطر به آموزشها و مجوزهای تکمیلی دیگری نیاز دارند.
جمعبندی
راهنمای گردشگری یکی از اثرگذارترین افراد در تجربه سفر است. او فقط مسیر را نشان نمیدهد و اطلاعات تاریخی را بازگو نمیکند؛ بلکه به گردشگر کمک میکند مقصد را بفهمد، با جامعه میزبان ارتباط محترمانه برقرار کند و تجربهای ایمن، منظم و ماندگار داشته باشد.
ورود به این حرفه با علاقه آغاز میشود، اما با آموزش، مطالعه، تمرین میدانی، کسب صلاحیت، تجربه و داشتن اخلاق حرفهای ادامه پیدا میکند.
کسی که فقط به سفرکردن علاقه دارد، الزاماً راهنمای خوبی نخواهد شد. راهنمای حرفهای باید آماده یادگیری مستمر، پذیرش مسئولیت و خدمت به گردشگر، مقصد و جامعه میزبان باشد.
اگر قصد دارید بهصورت اصولی وارد این حرفه شوید، ابتدا شاخه مناسب خود را انتخاب کنید و سپس آموزش را در یک مؤسسه مجاز و معتبر آغاز کنید.
دوره های تورلیدری آوای فطرت
دوره راهنمایان گردشگری در مؤسسه آوای فطرت با هدف آشنایی علمی و عملی فراگیران با صنعت گردشگری، میراث طبیعی و فرهنگی، مهارتهای راهنمایی تور، مدیریت گروه و مسیر ورود به حرفه برگزار میشود.
در این دوره، فراگیر تنها برای آزمون آماده نمیشود؛ بلکه باید بتواند دانستههای خود را در محیط واقعی به روایت قابلفهم و تجربهای باکیفیت برای گردشگر تبدیل کند.
مشاهده برنامه و ثبتنام در دورههای تورلیدری مؤسسه آوای فطرت (آنلاین / حضوری)
