دوره کتابخوانی سفرهای ناصرالدین شاه به قم
درباره دوره
قم را از دریچه سفرنامه ناصرالدینشاه بشناسیم
قم در روزگار قاجار چه چهرهای داشت؟ ناصرالدینشاه در سفرهای خود به این شهر چه دید و چه نوشت؟ و چگونه میتوان از روایتهای تاریخی او برای شناخت بهتر قم و روایتگری گردشگری امروز بهره برد؟
کتاب «سفرنامه ناصرالدینشاه به قم» فرصتی برای سفر به گذشته و آشنایی با گوشههایی از تاریخ، فرهنگ و زندگی اجتماعی قم در دوره قاجار است. این اثر، گزارشها و خاطرات مربوط به هفت سفر ناصرالدینشاه به قم را گردآوری کرده و تصویری از این شهر و شیوه سفر در آن روزگار پیش روی خواننده قرار میدهد.
مؤسسه گردشگری آوای فطرت در قالب هفت نشست حضوری سفرنامهخوانی، علاقهمندان به تاریخ، فرهنگ و گردشگری را دعوت میکند تا با همراهی مدرس، این کتاب را بخوانند، درباره روایتهای آن گفتوگو کنند و زوایای کمتر شناختهشده تاریخ قم را از میان سطرهای سفرنامه کشف کنند.
از خواندن سفرنامه تا روایتگری گردشگری
در این نشستها قرار نیست تنها متن یک کتاب تاریخی را مرور کنیم. میخواهیم از خلال خاطرات و گزارشهای سفر ناصرالدینشاه، با ویژگیهای قم در دوره قاجار آشنا شویم و بررسی کنیم که چگونه میتوان اطلاعات تاریخی را به روایتهایی جذاب، مستند و شنیدنی برای گردشگران تبدیل کرد.
خوانش گروهی کتاب، تحلیل شیوه روایت، توجه به توصیف مکانها و گفتوگو درباره رویدادهای تاریخی، بخشهایی از تجربه این دوره خواهد بود.
این برنامه فرصتی است برای راهنمایان گردشگری که میخواهند دانش تاریخی و مهارت روایتگری خود را تقویت کنند؛ برای فراگیرانی که به دنبال شناخت عمیقتر مقاصد گردشگری هستند؛ و برای تمام علاقهمندانی که دوست دارند قم را از زاویهای متفاوت بشناسند.
در این هفت نشست چه خواهیم کرد؟
در طول هفت جلسه ۹۰ دقیقهای، بخشهای مختلف سفرنامه ناصرالدینشاه به قم را با همراهی مدرس میخوانیم و بررسی میکنیم. هر نشست فرصتی برای آشنایی با یکی از سفرهای هفتگانه، گفتوگو درباره محتوای تاریخی کتاب و کشف ظرفیت روایتهای آن برای گردشگری خواهد بود.
در کنار مطالعه کتاب، به مهارتهایی مانند درک و تحلیل متن، استخراج نکات تاریخی، بیان داستانهای مستند و استفاده از منابع مکتوب در معرفی جاذبههای گردشگری توجه خواهیم کرد.
اگر به تاریخ قم، سفرنامهخوانی و روایتگری علاقه دارید، این هفت نشست فرصتی است تا با هم بخوانیم، کشف کنیم و از گذشته برای روایت امروز الهام بگیریم.
سرفصل دوره
1. آشنایی با سفرنامهخوانی و نخستین سفر ناصرالدینشاه به قم
معرفی کتاب و اهمیت سفرنامهها بهعنوان منابع شناخت تاریخ گردشگری؛ آشنایی با فضای تاریخی دوره قاجار و بررسی گزارشهای مربوط به نخستین سفر ناصرالدینشاه به قم.
2. قم از نگاه روایتهای تاریخی
خوانش بخش مربوط به دومین سفر، بررسی شیوه توصیف شهر و مسیر سفر و گفتوگو درباره استفاده از گزارشهای تاریخی در شناخت جاذبههای گردشگری.
3. کشف روایتهای کمتر شنیدهشده
بررسی گزارشها و خاطرات مربوط به سومین سفر، توجه به جزئیات فرهنگی و اجتماعی متن و تمرین استخراج موضوعات قابل استفاده در روایتگری گردشگری.
4. آشنایی با روایت شخصی ناصرالدینشاه
خوانش و تحلیل بخش چهارم کتاب با تمرکز بر خاطرات شخص ناصرالدینشاه، شناخت ویژگیهای روایت اولشخص و بررسی تفاوت آن با گزارشهای دیگران.
5. تاریخ، فرهنگ و زندگی روزمره
بررسی محتوای پنجمین سفر با هدف شناسایی نشانههای تاریخی و فرهنگی، تحلیل روایتهای مرتبط با مقصد و گفتوگو درباره کاربرد آنها در معرفی شهر قم.
6. از خاطرات تاریخی تا قصهگویی در گردشگری
خوانش بخش مفصلتر خاطرات سفر ششم، توجه به جزئیات روایت و تمرین تبدیل دادههای تاریخی به روایتهایی جذاب و قابلفهم برای مخاطبان گردشگری.
7. جمعبندی و کاربرد سفرنامه در روایتگری قم
بررسی آخرین سفر، جمعبندی نکات کتاب و گفتوگو درباره چگونگی استفاده از سفرنامهها برای طراحی روایتهای تاریخی، معرفی جاذبههای قم و ارتقای مهارت راهنمایان گردشگری.
چرا آوای فطرت
در مؤسسه گردشگری آوای فطرت، یادگیری تنها به کلاسهای رسمی محدود نمیشود. ما معتقدیم راهنمای حرفهای گردشگری علاوه بر دانش تخصصی، به مطالعه مستمر، قدرت تحلیل، مهارت روایتگری و ارتباط با دیگر فعالان این حوزه نیاز دارد.
نشستهای تخصصی سفرنامهخوانی با همین رویکرد شکل گرفتهاند تا مطالعه کتاب به تجربهای جمعی، کاربردی و مرتبط با حرفه گردشگری تبدیل شود.
۱. پیوند کتابخوانی با مهارتهای گردشگری
در این نشستها، سفرنامه صرفاً یک متن تاریخی برای مطالعه نیست؛ بلکه منبعی برای شناخت مقصد، کشف داستانهای تاریخی و تقویت محتوای روایتگری راهنمایان خواهد بود.
۲. یادگیری در فضایی تعاملی
خواندن کتاب در کنار دیگران، شنیدن دیدگاههای متفاوت و مشارکت در گفتوگوهای گروهی، فرصتی برای درک عمیقتر مطالب و تمرین بیان دیدگاهها فراهم میکند.
3. توجه ویژه به تاریخ و هویت قم
انتخاب سفرنامه ناصرالدینشاه به قم، زمینهای برای آشنایی بیشتر با تاریخ شهر و استفاده از روایتهای مکتوب در معرفی جاذبهها و مسیرهای گردشگری قم ایجاد میکند.
4. همراهی مدرس و هدایت گفتوگوها
حضور مدرس در کنار شرکتکنندگان، به هدفمندشدن مطالعه، طرح پرسشهای تازه و بررسی دقیقتر موضوعات تاریخی و روایتگری کمک میکند.
۵. تعامل و همافزایی راهنمایان گردشگری
این نشستها فرصتی برای دیدار راهنمایان، فراگیران و علاقهمندان به گردشگری است؛ جمعی که در آن میتوان تجربهها را به اشتراک گذاشت و ارتباطات حرفهای تازهای شکل داد.
۶. تداوم یادگیری فراتر از دورههای آموزشی
آوای فطرت با برگزاری برنامههای فرهنگی و تخصصی، تلاش میکند زمینه یادگیری مستمر را برای فراگیران و راهنمایان گردشگری فراهم سازد.
با هم میخوانیم، گفتوگو میکنیم و روایتگری را تمرین میکنیم.
سوالات متداول
مجموعهای از جلسات حضوری و هفتگی کتابخوانی است که با هدف افزایش دانش گردشگری، تقویت مهارت روایتگری و تبادل تجربه میان راهنمایان و علاقهمندان برگزار میشود.
خیر. راهنمایان رسمی و فراگیران گردشگری از مخاطبان اصلی برنامه هستند، اما سایر علاقهمندان به کتاب، تاریخ قم، سفرنامهخوانی و روایتگری نیز میتوانند در این نشستها شرکت کنند.
خیر. علاقه به مطالعه، تاریخ و گردشگری برای حضور در این نشستها کافی است. مباحث بهصورت گروهی و با همراهی مدرس بررسی میشوند.
مطالعه قبلی تمام کتاب ضروری نیست. خوانش و بررسی محتوای کتاب در طول نشستها انجام میشود؛ بااینحال، مطالعه بخش مربوط به هر جلسه میتواند به مشارکت بهتر در گفتوگوها کمک کند.
خیر. علاوه بر خوانش متن، درباره نکات تاریخی، ویژگیهای روایت، شناخت مقصد و کاربرد اطلاعات سفرنامه در راهنمایی گردشگری گفتوگو خواهد شد.
بله. یکی از اهداف اصلی برنامه، آشنایی با شیوه روایت در سفرنامهها و تمرین استفاده از محتوای تاریخی در معرفی جذابتر و مستندتر مقاصد گردشگری است.
جلسات بهصورت حضوری در مؤسسه گردشگری آوای فطرت در شهر قم برگزار خواهند شد.
نشستهای کتابخوانی و سفرنامهخوانی، با رویکرد مطالعه مستمر آثار مرتبط با گردشگری طراحی شدهاند. سفرنامههای دیگر و آثار مرتبط با تاریخ و فرهنگ ایران نیز برای دورههای آینده قابل بررسی هستند.